PageSpeed Insights raporunda yeşil bir puan görmek rahatlatıcıdır. Ancak aynı siteyi telefonda açtığınızda menü bekletiyor, hizmet sayfası geç kullanılabilir hâle geliyor veya form ilerlemiyorsa inceleme henüz bitmemiştir. Raporun hangi bölümüyle gerçek kullanımın hangi anını karşılaştırdığınız önemlidir.
Doğru başlangıç, “Puanı nasıl yükseltiriz?” sorusundan önce yavaşlığın nerede hissedildiğini belirlemektir. Site açılırken mi bekliyorsunuz, bir düğmeye bastıktan sonra mı, yoksa işlemin sonucunu görürken mi? Bu ayrım, teknik ekibin aynı sorunu yeniden üretmesini ve doğru ölçümü seçmesini kolaylaştırır.
Laboratuvar testi hangi deneyimi gösterir
PageSpeed raporundaki performans puanı, Lighthouse ile yapılan kontrollü bir testten gelir. Gerçek kullanıcı deneyimi bölümü ise farklı cihaz ve bağlantılarla gerçekleşmiş ziyaretleri temel alır. Bu bölümün kaynağı, uygun Chrome kullanıcılarının deneyimlerini derleyen CrUX veri kümesidir. Laboratuvar testi belirli koşullardaki yüklemeyi incelerken saha verisi, ziyaretçiler arasında oluşan farklılıkları gösterir. Dolayısıyla iki bölümün aynı sonucu vermesi beklenmez. Google’ın laboratuvar ve saha verisi açıklaması bu ayrımı ayrıntılandırır.
Örneğin güçlü bir telefonda sorunsuz çalışan arayüz, daha sınırlı bir cihazda gecikebilir. İlk ziyaret ile daha önce açılmış bir sayfanın deneyimi de farklı olabilir. Açılış testinde görünmeyen, sayfanın aşağısına inildiğinde ortaya çıkan yerleşim kaymaları ayrıca incelenmelidir.
Raporu paylaşırken yalnızca puanın ekran görüntüsünü göndermeyin. Test edilen adresi, mobil veya masaüstü seçimini, test tarihini ve hissedilen sorunu da ekleyin. Böylece ekip farklı sayfaları veya farklı koşulları karşılaştırarak yanlış sonuca ulaşmaz.
URL ile origin aynı kapsamı anlatmaz
Gerçek kullanıcı verisinin incelenen URL’ye mi, yoksa origin düzeyine mi ait olduğunu kontrol edin. Origin, örneğin https://atubilisim.tr kapsamındaki sayfaların toplu deneyimini ifade eder. Belirli bir hizmet sayfasını test ederken gördüğünüz saha sonucu, yalnızca o sayfaya ait olmayabilir.
PageSpeed Insights belgelerine göre URL için yeterli veri yoksa origin verisi kullanılabilir. Origin için de yeterli veri bulunmuyorsa gerçek kullanıcı bölümü gösterilemeyebilir. Yeni yayınlanan veya yeterli örnek oluşmamış sayfalarda bu durumla karşılaşılabilir.
Veri bulunamamasını başarılı bir hız testi gibi değerlendirmeyin. Ayrıca düşük trafik tek olası açıklama değildir. CrUX metodolojisi, sayfaların veri kümesine alınması için ziyaretçi örnekleriyle birlikte herkese açık keşfedilebilirlik koşullarını da tanımlar. Eksik veri durumunda laboratuvar incelemesini ve doğrudan kullanım testlerini sürdürün.
Düzeltmenin etkisi hemen görünmeyebilir
PageSpeed’in saha verisi önceki 28 günlük toplama dönemini kapsar ve günlük güncellenir. Bu nedenle bugün yapılan iyileştirme, ertesi gün geçmişteki yavaş ziyaretlerin tamamını rapordan kaldırmaz. Bu zaman aralığı PageSpeed’in veri açıklamasında belirtilir.
Buradan çıkarılacak pratik sonuç, düzeltmeyi iki aşamada doğrulamaktır. Önce değişikliğin yayına çıktığını ve sorunlu akışın aynı koşullarda daha iyi çalıştığını kontrol edin. Ardından saha verisinin zaman içindeki yönünü izleyin. İlk aşamayı atlayıp yalnızca beklemek, hatalı bir düzenlemeyi fark etmeyi geciktirebilir.
Değişiklik gününü, etkilenen sayfaları ve beklenen sonucu kısa bir kayıtla saklayın. Aynı dönemde yeni bir kampanya veya tasarım değişikliği varsa bunu da not edin. Sonraki değerlendirmede hangi değişikliğin neyi etkilediğini ayırmak kolaylaşır.
Core Web Vitals değerlerini birlikte okuyun
Core Web Vitals için iyi kabul edilen sınırlar LCP’de 2,5 saniye veya altı, INP’de 200 milisaniye veya altı ve CLS’de 0,1 veya altıdır. Değerlendirme, mobil ve masaüstü ayrı ele alınarak ziyaretlerin 75. yüzdelik değerine dayanır. Başka bir ifadeyle, ilgili metriğin iyi sınıfında olması için ölçülen ziyaretlerin en az yüzde 75’inin iyi eşikte bulunması gerekir. Resmî Web Vitals rehberi bu ölçütleri açıklar.
Bu bir ortalama değildir ve her ziyaretçinin aynı deneyimi yaşadığını göstermez. İyi bir toplu sonuca rağmen belirli cihazlarda veya kritik sayfalarda sorun görülebilir. İşletme açısından önemli bir teklif formundaki beklemeyi, genel sonuç yeşil diye inceleme listesinden çıkarmayın.
Telefonda gerçek işleri tamamlayın
Mobil kontrolü ana sayfanın açılışıyla sınırlamayın. Bir ziyaretçinin amacını takip edin. Hizmet arayan kişi menüyü açar, ilgili sayfaya geçer, ayrıntıları inceler ve iletişim kurmaya çalışır. Bu zincirin herhangi bir adımındaki bekleme, sitenin tamamına ilişkin izlenimi etkileyebilir.
Kısa bir kontrol listesi hazırlayın.
Sayfa açılırken menüyü kullanın ve ilk dokunuşa tepkiyi gözlemleyin
Varsa filtre, sekme ve açılır bölümleri art arda deneyin
Sayfayı aşağı kaydırırken içeriklerin beklenmedik biçimde yer değiştirip değiştirmediğine bakın
Formu test ortamında doldurun; doğrulama mesajlarını ve sonuç ekranına geçişi kontrol edin
Mümkünse farklı özelliklerde iki telefonda aynı adımları tekrarlayın
INP, dokunma veya klavye girdisinden sonraki görsel yanıtın gecikmesini inceler. Sunucudan veri beklenmesi gibi bir işlemin bütün sonuçlanma süresini kapsamaz. TBT ise laboratuvar incelemesinde yardımcı bir sinyaldir; INP’nin yerine geçmez. Google’ın INP rehberi bu sınırları açıklar.
Bu nedenle düğmenin hemen tepki vermesiyle talebin tamamlanmasını ayrı ayrı gözlemleyin. Kullanıcıya işlemin sürdüğünü gösteren geri bildirim ve gerçek bekleme süresi, değerlendirme notlarında ayrı yer alsın.
Çalışma sırasını kullanıcı sorununa göre belirleyin
Bütün uyarıları aynı anda düzeltmeye çalışmak yerine küçük bir öncelik listesi oluşturun. İlk sıraya kullanıcının yapmak istediği işi engelleyen ve tekrar üretilebilen sorunları koyun. Ardından önemli giriş sayfalarını ve aynı problemi paylaşan sayfa şablonlarını inceleyin.
Her iş maddesinde sayfa, cihaz, sorunlu adım, ölçülen belirti ve yeniden test yöntemi bulunsun. “Site yavaş” yerine “Mobilde hizmet menüsüne ilk dokunuş gecikiyor” gibi somut bir tanım kullanın. Düzeltme sonrası aynı adımları yeniden çalıştırın; yalnızca toplam puandaki değişime bakmayın.
Hızın işletmeye etkisini daha geniş çerçevede değerlendirmek için site hızının önemi hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz. Buradaki ölçüm yaklaşımı ise hangi işe önce zaman ayırmanız gerektiğini netleştirmeye yardımcı olur.
ATU Bilişim’in web tasarım hizmetlerini incelerken mevcut sitenizin performans ihtiyaçlarını da değerlendirebilirsiniz. Raporunuzdaki sonuçları ve kullanıcıların beklediği adımları birlikte ele almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.